3 okt

Geen bewijs dat COVID-19-vaccins oversterfte veroorzaken
factcheck

COVID-19-vaccins die tijdens de coronapandemie werden ingezet zijn verantwoordelijk voor een grote oversterfte, dat suggereerde Erwin Annys onlangs in een podcast. Die conclusie wordt niet ondersteund door het beschikbare wetenschappelijke bewijs. COVID-19-vaccins, zoals alle geneesmiddelen, kunnen zeldzame ernstige bijwerkingen veroorzaken. Maar er is geen bewijs dat de vaccins hebben geleid tot een brede oversterfte.

29 sep

Homo erectus en Homo sapiens zijn wel degelijk twee verschillende mensensoorten
factcheck

Er is morfologisch geen verschil tussen Homo erectus en Homo sapiens, de moderne mens. Met die claim wordt geprobeerd de evolutietheorie te weerleggen. Maar dat klopt niet, hoewel de verschillen tussen beide soorten relatief klein zijn, zijn ze wel degelijk aanwezig. Ook delen ze niet dezelfde geografische geschiedenis.

23 sep

Nee, ons lichaam kan niet zomaar zonder koolhydraten
factcheck

Hebben we koolhydraten nodig om gezond te blijven? Volgens de Amerikaanse arts en voorstander van het carnivoordieet Anthony Chaffee niet. Hij beweert dat ons lichaam niet aangepast is aan koolhydraten en dat ze ontstekingen veroorzaken. Voedingsdeskundigen plaatsen daar nochtans duidelijke kanttekeningen bij.

13 sep

Geen bewijs dat hoge of verhoogde belastingdruk voor een massale vlucht van ondernemers zorgt
factcheck

Zorgen hoge of stijgende belastingen ervoor dat ondernemers massaal België verlaten? Die claim duikt tijdens de begrotingsonderhandelingen opnieuw op, maar cijfers en onderzoek ondersteunen ze niet. Enkele ondernemers vertrekken wel, maar het gaat om kleine aantallen.

30 aug

Magnesium is geen bewezen middel tegen ADHD
factcheck

Een magnesiumtekort zou ADHD-symptomen kunnen verergeren, althans dat wordt op TikTok beweerd. Onderzoek toont inderdaad een verband tussen lagere magnesiumwaarden en ADHD bij kinderen. Maar dat betekent niet dat een magnesiumtekort ADHD veroorzaakt of de klachten verergert.

18 aug

Regelmatig naar de sauna zou je risico op hart- en vaatziekten halveren
factcheck

Online lijkt sauna populairder dan ooit. Wie vier tot zeven keer per week de sauna in duikt, zou volgens een veel gedeelde claim maar liefst 50% minder kans hebben op hart- en vaatziekten. Dat klinkt indrukwekkend. Maar wat weten we echt over de effecten van sauna op hart en bloedvaten?

13 aug

Vroegere blootstelling aan malaria maakt je niet immuun
factcheck

Sommige reizigers denken dat ze beschermd zijn tegen malaria omdat ze geboren zijn in een land waar de ziekte voorkomt. Dat is een gevaarlijke misvatting. Hoewel ze in een malariagebied zijn geboren, verdwijnt opgebouwde bescherming verrassend snel zodra ze elders wonen.

3 aug

Nee, Belgische lonen stegen niet sterker dan in de buurlanden
factcheck

"De lonen zijn hier buitengewoon forser gestegen dan in de buurlanden, en dat is al jaren zo." Met die uitspraak verdedigde N-VA-politicus Axel Ronse de invoering van de centenindex tijdens een interview met Terzake. De cijfers tonen nochtans aan dat de reële lonen sinds 2019 sterker zijn gestegen in de buurlanden dan in België. België kende wel een uitzonderlijk sterke loonstijging in 2023 door de automatische loonindexering. Bovendien volstaan hogere lonen alleen niet om te besluiten dat de Belgische concurrentiepositie is verslechterd.

13 jul

De digitale euro komt eraan. Maar wat klopt er van de beweringen die nu al rondgaan?
factcheck

De digitale euro roept veel vragen op, maar niet alles wat er online over beweerd wordt, klopt. Op sociale media circuleren waarschuwingen dat de overheid je aankopen zal controleren, cash zal afschaffen of je spaargeld zal beperken. Maar hoeveel daarvan is feit en hoeveel is speculatie?

9 jul

De daling van het aantal zaadcellen is echt, maar de oorzaak is niet zo eenvoudig
factcheck

De gemiddelde man heeft vandaag de dag nog maar de helft van het aantal zaadcellen vergeleken met vijftig jaar geleden. Op sociale media zorgt dat voor begrijpelijke ongerustheid. Experts benadrukken dat er niet één schuldige is, maar wijzen op een complex samenspel van verschillende factoren. De gevolgen daarvan zijn reëel, zwanger worden duurt langer of lukt helemaal niet, en het risico op miskramen stijgt.

3 jul

Ontbijt overslaan leidt niet automatisch tot gewichtstoename
factcheck

Geen tijd voor ontbijt? Volgens de Nederlandse internist Liesbeth van Rossum zou dat kunnen leiden tot extra kilo’s. Maar klopt dat wel, of is het toch complexer? Onderzoek toont aan dat het verband tussen ontbijt overslaan en gewicht vooral wordt verklaard door andere factoren, zoals slaaptekort, roken en minder gezonde voeding, en niet door het ontbijt zelf. Het sterkste wetenschappelijke bewijs voor ontbijten gaat bovendien niet over gewichtsverlies, maar over een mogelijk beter effect op de verwerking van suiker en insuline.

27 jun

"Proefpersonen" is een misleidende term voor kinderen die deelnemen aan klinisch onderzoek
factcheck

Vooral in discussies over vaccins hoor je vaak dat kinderen als "proefpersonen" gevaarlijke risico's lopen. Maar dat klopt niet met hoe medisch onderzoek vandaag de dag werkt. In België en Europa gelden er namelijk strenge wetten en ethische regels voor onderzoek met minderjarigen. Sterker nog: de studies beschermen kinderen juist beter. Ze zorgen ervoor dat kinderen geen medicijnen meer krijgen die niet specifiek voor hen zijn getest.

22 jun

Zwarte leeuw komt niet in de natuur voor, enkel in AI-verzinsels
factcheck

Een zeldzame zwarte leeuw in Afrika gespot? Geloof het niet meteen. Hoewel de beelden op sociale media indrukwekkend lijken, bestaat er volgens de wetenschap geen enkele zwarte leeuw. De video blijkt volledig met AI te zijn gemaakt. Verschillende andere katachtigen kunnen dan wel weer een zwarte vacht hebben.

12 jun

De huidige wereldwijde vermogensongelijkheid lijkt niet groter dan in Frankrijk vóór de Revolutie
factcheck

Op sociale media wordt regelmatig beweerd dat de vermogenskloof vandaag groter is dan in Frankrijk vlak voor de Franse Revolutie. Daarbij worden vaak opvallende cijfers gedeeld over hoe het wereldvermogen verdeeld zou zijn tussen rijk en arm. Zo’n vergelijking klinkt eenvoudig, maar is in de praktijk moeilijk hard te maken door het gebrek aan goed vergelijkbare data.