Geen bewijs dat een uur floaten gelijk staat aan vijf uur slaap
Op sociale media worden ‘Solfeggio frequenties’ vaak voorgesteld als een simpel wondermiddel voor een betere gezondheid en slaap. Het gaat om negen tonen op verschillende frequenties, waarbij elke toon een specifiek effect zou hebben op lichaam en geest. Zo wordt bijvoorbeeld beweerd dat sommige frequenties weefsels en organen herstellen of zelfs DNA repareren.
'Solfeggio frequenties' zouden ook slaapproblemen kunnen oplossen. Zo staan er op YouTube verschillende video’s waarin je een uur lang één monotone toon hoort, bijvoorbeeld van 432 of 528 hertz. Sommige van die video’s hebben tientallen miljoenen weergaven.
“Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat 'Solfeggio frequenties' een verschil maken in de objectieve slaapbeleving,” zegt slaapexpert en professor dr. Erik Franck van de UAntwerpen. Ook een zoektocht op Google Scholar, een zoekmachine voor wetenschappelijke artikelen, leverde geen relevante resultaten op.
“Het hele Solfeggio-verhaal is zo weinig geloofwaardig dat er amper onderzoek naar wordt gedaan. Het onderzoek dat wel gebeurt is vaak pseudowetenschappelijk en lijkt vooral commerciële doelen te dienen," zegt dr. Franck. "Meestal bestaan de testgroepen uit slechts enkele personen, waardoor er geen doorslaggevende conclusies uit te trekken zijn. De resultaten zijn vaak ook contradictorisch," besluit hij.
Toch kan muziek in het algemeen een relaxerend effect hebben dat je helpt ontspannen en makkelijker in slaap doet vallen. Hoe goed het werkt, verschilt per persoon. Solfeggio-frequenties zijn niet effectiever of helpen niet meer dan gewone ontspannende muziek.
Professor en slaapexpert dr. Olivier Mairesse verbonden aan de VUB, merkt daarbij op: “Het werkt een beetje als een homeopathisch effect. Muziek die tot relaxatie leidt kan de focus wegnemen van het ‘niet kunnen slapen’ en vermindert zo de waakdruk. Ook kan het bepaalde placebo-effecten teweegbrengen.”
Ook professor dr. en slaapexpert Alexandros Kalkanis van UZ Leuven, nuanceert dat “mensen soms aangeven dat muziek hun slaap subjectief verbetert, maar objectieve cijfers tonen geen echte verbetering van slaapefficiëntie of totale slaaptijd.”
Muziek kan ook je slaap verstoren. Een studie liet zien dat veel muziek luisteren juist samenhing met slechter slapen en slaperigheid overdag. Driekwart van de deelnemers had vaak een liedje in het hoofd een zogenaamde “earworm”, vooral ’s nachts en dat verergerde de slaap. Vooral instrumentale muziek vlak voor het slapengaan leek dit effect te versterken.
Ook Dr. Franck waarschuwt dat “als je met oortjes slaapt die de hele nacht muziek afspelen, je dat kan verhinderen om in REM-slaap te komen. Tijdens diepe slaap zijn trage delta-golven actief in de hersenen, maar muziek kan die verstoren met snellere alpha-golven, waardoor de slaapkwaliteit vermindert.”
Volgens Dr. Kalkanis kan muziek vooral helpen bij de overgang naar slaap want “het vermindert omgevingsgeluid en kan een mild neuromodulerend effect hebben.”
Dr. Mairesse benadrukt dat geluidstherapie die echt objectief je slaap verbetert nog niet beschikbaar is: “Tests die enig succes tonen zijn afhankelijk van precies gecontroleerde, gepersonaliseerde en fase-gesynchroniseerde stimulatie.” Met andere woorden, het werkt alleen als alles heel precies en persoonlijk wordt toegepast.
Geluidstherapie wordt wel al gebruikt als een eerste manier om chronische tinnitus draaglijker te maken. Hierbij worden geluiden zoals muziek, zachte ruis of natuurgeluiden gebruikt om af te leiden van het constante oorsuizen.
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat 'Solfeggio frequenties' je gezondheid verbeteren of slaapproblemen oplossen. Muziek kan wel helpen ontspannen en het inslapen vergemakkelijken, maar speciale frequenties zijn daar niet effectiever in dan gewone rustgevende muziek. Tegelijkertijd kan muziek, vooral vlak voor of tijdens het slapen, de slaap ook verstoren.